Khảo sát về thực trạng kiến trúc tiếp cận dành cho người Điếc & Khiếm thính trên địa bàn Hà Nội

 In Chưa được phân loại

Đơn vị thực hiện khảo sát: VSSE

Thời gian: 16/04/2017

1. Địa điểm tổ chức

Chi Hội Người Điếc Hà Nội, trong khuôn khổ chương trình Khởi động Dự án Hòa nhập Xã hội, hợp phần dành cho Người Điếc & Khiếm thính năm 2017

2. Quy mô

Khảo sát bằng câu hỏi mở trên 100 người

3. Đối tượng tham gia

  • Thành viên Chi Hội Người Điếc Hà Nội bao gồm các đối tượng là người Điếc & Khiếm thính
  • Thành viên dự án Hòa nhập Xã hội
  • Giáo viên trường Nhân Chính
  • Thành viên dự án Thinks Playground
  • Giáo viên trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương
  • Sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương

4. Nội dung khảo sát

a. Nội dung dành cho tất cả các đối tượng

Những khó khăn mà người Điếc & Khiếm thính gặp phải trong trường học, trung tâm giáo dục, nhà ở và các công trình công cộng khác?

b. Nội dung hỏi thêm dành cho đối tượng là người Điếc & Khiếm thính

  • Bạn có thấy thoải mái với cách sắp xếp và bố trí chỗ ngồi tại những cơ sở giáo dục mà bạn từng theo học?
  • Bạn có gặp khó khăn hay nguy hiểm khi trò chuyện với bạn bè người Điếc & Khiếm thính khi đi bộ trên đường?
  • Có khó khăn gì nếu ai đó tới nhà bạn, hoặc khi có thiên tai động đất xảy ra?
  • Bạn hãy liệt kê những khu vực mà cộng đồng người Điếc & Khiếm thính thường tụ họp để giao lưu chia sẻ? Tại sao họ lại chọn nơi đó để họp mặt?
  • Có điều gì trên thế giới mà bạn thấy Việt Nam chưa có trong lĩnh vực hỗ trợ hòa nhập cho người Điếc & Khiếm thính?
  • Bạn hiểu thế nào về các khái niệm sau: Kiến trúc, Kiến trúc sư, Công trình, Tiếp cận?

c. Nội dung hỏi thêm dành cho đối tượng là kiến trúc sư và giáo viên trường có người Điếc & Khiếm thính theo học

  • Anh/chị có thể chia sẻ trước khi tới dự buổi lễ hôm nay hình dung của anh chị về người Điếc & Khiếm thính là như thế nào? Sau khi đã giao lưu với cộng đồng này, anh/chị có thay đổi suy nghĩ như thế nào?
  • Ở lĩnh vực kiến trúc thì Hòa nhập Xã hội cho người Điếc & Khiếm thính có ý nghĩa như thế nào?

5. Tóm tắt kết quả khảo sát

  • Người Điếc & Khiếm thính có một số nhu cầu đặc thù về kiến trúc tiếp cận đặc biệt ở là đối với các công trình là cơ sở giáo dục và nhà ở ví dụ như sắp xếp chỗ ngồi, ánh sáng thông báo, chuông đèn, camera an ninh…
  • Người Điếc & Khiếm thính ít có kiến thức về kiến trúc, nhầm lẫn nhiều khái niệm, không có ký hiệu sử dụng để mô tả và chuyển tải thông tin về lĩnh vực này, gây khó khăn cho việc truyền đạt và phổ biến kiến thức
  • Hiện nay Việt Nam đã ban hành cơ sở pháp lý cho người khuyết tật nhưng việc thực thi là chưa đáng kể. Cần đồng thời tác động từ nhiều phía. Có luật rồi thì cần phải có hành động từ các đối tượng thực thi, ví dụ như kiến trúc sư cần phải áp dụng các quy chuẩn về kiến trúc tiếp cận vào thực tế làm việc để hiện thực hóa quyền dành cho người khuyết tật

6. Chi tiết nội dung trả lời của các đối tượng tham gia khảo sát

a. Người Điếc & Khiếm thính

  • Nhầm lẫn giữa khái niệm “Xây dựng” và “Kiến trúc”, nhầm lẫn giữa “Công trình Kiến trúc” và “Công trường Xây dựng”. Không biết kiến trúc là khái niệm bao hàm cả xây dựng
  • Không có ký hiệu mô tả cho các từ/khái niệm về kiến trúc như “công trình”, “xây dựng” (có ký hiệu “xây” nhưng không có ký hiệu cho “xây dựng”), “bản vẽ kỹ thuật”, “tiêu chuẩn kỹ thuật”…
  • Về cơ bản, đối tượng hiểu được kiến trúc sư là người thiết kế, vẽ bản thiết kế phục vụ mục đích cho việc xây dựng công trình
  • Có nhận thức về sự khác biệt giữa bản thiết kế giấy và thực tế công trình kiến trúc hoàn thiện
  • Đưa ra được ví dụ cụ thể về các công trình như trường học, bệnh viện, tuy nhiên không nêu được khái niệm chung, ví dụ như “công trình là sản phẩm cuối cùng mà kiến trúc sư làm ra, có thể lớn như trường học, bệnh viện… nhưng cũng có thể nhỏ như bến xe buýt, dù là gì thì đều phục vụ cho đa dạng các đối tượng…” (giải nghĩa của khách mời từ đơn vị kiến trúc)
  • Đưa ra một số câu hỏi về việc tái xây dựng những công trình xuống cấp hoặc hư hỏng. Tò mò về kiến trúc dành cho những khu vực hay xảy ra thiên tai động đất
  • Với khái niệm « Tiếp cận », đối tượng chỉ đưa ra được ví dụ cụ thể về Tiếp cận đối với người khuyết tật vận động, mù/khiếm thị, không tự nhận thức được về nhu cầu tiếp cận về kiến trúc của cộng đồng người Điếc & Khiếm thính. Tuy nhiên khi được hỏi sâu về những trường hợp cụ thể, vẫn trả lời được các nhu cầu về kiến trúc tiếp cận
  • Khi được hỏi về ý nghĩa của « Tiếp cận cho người Điếc & Khiếm thính », câu trả lời xoay quanh các vấn đề:

+ Phiên dịch Ngôn ngữ Ký hiệu cho người Điếc

+ Phương pháp giao tiếp bằng giấy, bút và điện thoại khi không có phiên dịch

+ Bảng đèn LED ở các địa điểm như bến xe buýt, trên xe buýt, sân bay… để nhận biết điểm lên xuống

+ Màn hình có phiên dịch Ngôn ngữ Ký hiệu hoặc các bảng biển quy ước bằng ký hiệu tại các địa điểm công cộng

+ Đối với người Điếc không biết chữ thì phải được giúp chuẩn bị hình ảnh/thông tin về điểm đến để cất trên người, khi cần di chuyển thì đưa cho người khác để chỉ dẫn

+ Người Điếc & Khiếm thính ở nước ngoài được tiếp cận đầy đủ. Họ có đội ngũ phiên dịch, được đối xử bình đẳng, được lấy bằng lái, được tạo cơ hội việc làm, có dịch vụ điện thoại hình và phiên dịch từ xa để giao tiếp với mọi người, có mạng lưới kiến trúc sư người Điếc. Ở Mỹ, người Điếc có thể trở thành phi công và quân nhân… Ở Việt Nam, hầu hết người Điếc chỉ học hết cấp 2 và không học lên cao, một phần vì phương pháp giáo dục hiện nay chưa phù hợp, chưa tiếp cận với học sinh người Điếc

  • Khi hỏi sâu về những trường hợp cụ thể, các nhu cầu về kiến trúc tiếp cận của người Điếc & Khiếm thính xoay quanh các vấn đề:

+ Do bấm chuông thì người Điếc không nghe được do đó nên lắp đặt chuông đèn đối với cửa ra vào nhà. Ngoài ra có thể sử dụng hế thống chuông hình tuy nhiên hình thức này sẽ tốn kém nhiều chi phí hơn

+ Các phòng, nhất là phòng riêng của người Điếc cần trang bị công tắc đèn liên thông trong và ngoài phòng dùng để gọi và báo tin với người Điếc. Người Điếc có nhu cầu sử dụng công tắc đèn như một phương tiện gọi hoặc ra thông báo « tôi đang ở đây », « tôi cần dùng phòng vệ sinh », « mở cửa ra »…

+ Vấn đề an toàn khi có trộm, cần sử dụng camera

+ Thiết bị báo thức hoặc cảnh báo cho người Điếc khi họ ngủ trong phòng, hay khi ở trong nhà riêng

+ Cách bố trí chỗ ngồi trong lớp học thông thường dẫn đến việc tầm nhìn của học sinh bị hạn chế, người ngồi sau phải nhìn gáy của người ngồi đằng trước. Nên bố trí chỗ ngồi hình chữ U là thích hợp với tầm nhìn cũng như phù hợp với đặc trưng văn hóa giao tiếp và phương pháp tiếp thu thông tin của người Điếc

+ Khi trò chuyện trên đường và vỉa hè, người Điếc dễ gặp nguy hiểm do vỉa hè ở Việt Nam hẹp, thiếu các công cụ hỗ trợ quan sát (gương, kính…). Phần vỉa hè thường bị lấn chiếm, nhiều khi xe cô vượt lên cả vỉa hè để đi trong khi đó người Điếc có nhu cầu nới rộng khoảng cách giao tiếp phù hợp với đặc trưng ngôn ngữ của họ ngoài ra khi họ đang nói chuyện thì mức độ quan sát xung quanh hoặc nhận biết âm thanh hạn chế dẫn đến không nhận ra các chướng ngại vật hoặc xe lao tới

+ Khi cần nơi tụ họp, vui chơi, nhu cầu của người Điếc về không gian rộng, thoáng của họ cao do tính cộng đồng và cách giao tiếp sử dụng tay ra dấu kết hợp với điệu bộ cơ thể. Các quán cà phê hay địa điểm tụ họp khác, bàn ghế nên thấp, dễ di chuyển vị trí hoặc thiết kế không gian giảm góc khuất sẽ thuận lợi cho việc tiếp cận thông tin của người Điếc

b. Đơn vị trường dạy trẻ Điếc & Khiếm thính

  • Với người Khiếm thính thì cần có giải pháp cách âm do nhu cầu cần nơi yên tĩnh để tập trung nghe, nói
  • Sự bình đẳng trong xã hội với người Điếc là chưa có vì rào cản giao tiếp. Nếu Ngôn ngữ Ký hiệu được phổ biến cho gia đình và xã hội như « tiếng Anh bình dân học vụ » thì sẽ là điều kiện thúc đẩy cho người Điếc hòa nhập
  • Người Điếc cần được tạo điều kiện hòa nhập tốt hơn để tiếp cận tới nhiều ngành nghề, để học và theo đuổi phát triển sự nghiệp. Học nghề hay học lên cao hơn tùy theo khả năng của họ.
  • Người Điếc cần tự tin hơn vào khả năng và sự phát triển của bản thân

c. Đơn vị kiến trúc

  • Ở Việt Nam, kiến trúc tiếp cận dành cho người khuyết tật nói chung và người Điếc & Khiếm thính nói riêng rất khó để phát triển. Vì ngay đến kiến trúc thông thường để người tham gia giao thông tiếp cận được như vỉa hè cho người đi bộ còn bị lấn chiếm thì điều này còn khó khăn hơn với các nhóm đối tượng yếu thế. Và về cơ sở vật chất trong nước để cải tiến, phát triển thì cũng cần thời gian dài
  • Việt Nam hiện nay chưa có người Điếc học làm kỹ sư, kiến trúc sư, và cần có gương những người Điếc và Khiếm thính cố gắng phát triển bản thân, thể hiện mình trong xã hội với sự hỗ trợ của các tổ chức liên quan như VSSE, Thinks Playground… Vì cơ bản người Điếc & Khiếm thính hoàn toàn khỏe mạnh, có cơ hội phát triển bình đẳng nếu được cung cấp phương pháp tiếp cận phù hợp
  • Ở Pháp, người khuyết tật có thể nhìn thấy ở bất cứ đâu, còn ở Việt Nam thì ngược lại. Phần nhiều do người khuyết tật Việt Nam bị hạn chế đi lại do cơ sở hạ tầng chưa thích ứng

 

Recent Posts

Leave a Comment

Start typing and press Enter to search